W sprawie kolizji pociąów ze zwierzętami

Szanowny Panie,

w odpowiedzi na wiadomość z dnia 16 września 2026 r. dot. zdarzeń z udziałem łosia w Jastarni oraz montaż urządzeń do odstraszania zwierząt na wybranych odcinkach linii kolejowej, Biuro Zarządu Centrali spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: „Spółka”) przesyła poniższe informacje.

Spółka prowadzi ciągły monitoring zdarzeń związanych ze zwierzętami, do jakich dochodzi na sieci linii kolejowych zarządzanych przez Spółkę, w tym kolizji pociągów ze zwierzętami. Od 2001 r., kiedy wprowadzono całoroczny okres ochronny na pozyskanie łosi, ich liczebność w Polsce stale rośnie. Szacuje się, że obecnie na terenie kraju żyje ponad 41 000 osobników (GUS 2024), choć niektóre szacunki mówią nawet o 50 000 osobników.

Większość populacji zamieszkuje północno-wschodnią część Polski, jednak w ostatnich latach coraz więcej łosi obserwuje się także w innych rejonach, przede wszystkim w województwach kujawsko-pomorskim, pomorskim, wielkopolskim, lubuskim, lubelskim, małopolskim i świętokrzyskim. Widywane są również w województwach podkarpackim, opolskim, dolnośląskim oraz zachodniopomorskim.

Dzikie zwierzęta swobodnie przemieszczają się po nawierzchni linii kolejowych, a potwierdzają to nagrania z fotopułapek i analizy wykonane w ramach monitorowania oddziaływania linii kolejowych na środowisko. Dlatego też zarządca linii kolejowych stosuje wybrane metody ochrony zwierząt przede wszystkim w miejscach, gdzie dotychczasowe dane statystyczne oraz obserwacje terenowe wskazują, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia kolizji ze zwierzętami.

Spółka podejmuje działania związane z ograniczaniem śmiertelności na liniach kolejowych poprzez realizację środków minimalizujących określonych w wydawanych decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć obejmujących przebudowę, rozbudowę i budowę odcinków linii kolejowych. Analiza konieczności zastosowania przejść dla zwierząt podobnie jak ich lokalizacji lub stosowania innych środków minimalizujących (np. UOZ, wygrodzenie) dokonywana jest na etapie przygotowywania dokumentacji do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zależna jest od wielu czynników, przede wszystkim: od liczby i składu gatunkowego zwierząt, istniejących szlaków migracji zwierząt czy też charakteru otoczenia oraz prognozowanego natężenia ruchu pociągów. W ramach analiz gromadzone są również dane od wielu instytucji w tym organów ochrony środowiska, Lasów Państwowych czy też analizowane są dane pochodzące z dostępnej literatury. Po zgromadzeniu wszelkich informacji na temat rozmieszczenia szlaków migracji zwierząt, w tym przeprowadzeniu badań terenowych (dla wybranych projektów) określane są miejsca szczególnie intensywnej migracji zwierząt. W tych lokalizacjach analizowana jest kolejno:

1) skala migracji zwierząt i możliwość przekraczania linii kolejowej po powierzchni torowiska;

2) możliwość dostosowania istniejących obiektów do funkcji przejść dla zwierząt;

3) zasadność stosowania urządzeń ochrony zwierząt (UOZ-1).

Dopiero w przypadku prognozowanego braku skuteczności ww. rozwiązań analizowana jest konieczność ogrodzenia linii kolejowej i/lub budowy dedykowanych przejść dla zwierząt. Te wskazane działania ukierunkowane są głównie na ochronę środowiska i stanu populacji zwierząt dziko żyjących.

Prowadzone na liniach kolejowych, po zrealizowaniu inwestycji, monitoringi wykorzystania przejść dla zwierząt wykazują, że ich efektywność w dużej mierze zależy od jednoczesnego wykorzystywania tych obiektów przez ludzi i zmian w zagospodarowaniu w otoczeniu takiego obiektu. Przebywanie ludzi w bliskim sąsiedztwie czy w obrębię przejścia w istotny sposób ogranicza ich atrakcyjność dla zwierząt. Wykonane badania monitoringowe wykazują również, że urządzenia ochrony zwierząt nie eliminują całkowicie możliwości kolizji zwierząt z pociągami.

Z poważaniem

Karolina Biedroń
Naczelnik Wydziału
Wydział ds. skarg i wniosków
Biuro Zarządu
Centrala
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
ul. Targowa 74
03-734 Warszawa