W sprawie lobbingu na rzecz firmy Google w transporcie (list)
Departament Transportu Drogowego
Znak pisma: DTD-2-1.4310.130.2024
Warszawa, 19 września 2024
Pan
Adam Fularz
Szanowny Panie,
odpowiadając na Pana wystąpienie z dnia 6 września 2024 r. przesłane za pośrednictwem
środków komunikacji elektronicznej w sprawie zagrożeń wynikających z lobbingu na rzecz
pojazdów autonomicznych oraz braku działań w kierunku przywracania komunikacji
zbiorowej, Departament Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury przedstawia
następujące informacje.
Rozwój publicznego transportu zbiorowego w Polsce jest materią bardzo istotną
dla resortu infrastruktury, w kontekście likwidacji występującego problemu wykluczenia
komunikacyjnego obywateli na terenie całego kraju.
Należy jednak wskazać, że minister właściwy ds. transportu nie jest organizatorem
publicznego transportu zbiorowego w zakresie przewozów autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej i może jedynie pośrednio wpływać na poprawę regionalnej lub
lokalnej oferty przewozowej np. poprzez zmianę przepisów prawnych w dziedzinie
transportu drogowego. W związku z tym, resort infrastruktury opracował ustawę z dnia
16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej1
, zwana dalej: „ustawą o Funduszu”, której przepisy weszły
w życie z dniem 18 lipca 2019 r.
Ustawa o Funduszu przewiduje wsparcie finansowe ze środków budżetowych
dla organizatorów publicznego transportu zbiorowego, tj. samorządów, na uruchamianie
nowych linii komunikacyjnych lub odtworzenie połączeń, które zostały zlikwidowane,
z wyłączeniem przewozów realizowanych w ramach komunikacji miejskiej. Wsparcie jest
przekazywane za pośrednictwem wojewodów jako dofinansowanie przez rząd zadań
własnych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie autobusowej komunikacji
publicznej.
Dysponent Funduszu, którym jest minister właściwy do spraw transportu, co roku
dokonuje podziału środków przewidzianych na dany rok budżetowy w planie finansowym
Funduszu na dofinansowanie realizacji zadań własnych organizatorów w zakresie
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej na poszczególne
województwa. Na rok 2024 została przewidziana i podzielona na wszystkie województwa
kwota 1 000 044 000,00 zł, która wynika z ww. planu finansowego uzgodnionego przez
Ministra Finansów.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 402
2
Dopłata do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych
wynosi nie więcej niż 3,00 zł do 1 wozokilometra przewozu o charakterze użyteczności
publicznej.
Warunkiem uzyskania dopłaty, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o Funduszu,
jest sfinansowanie ze środków własnych organizatorów części ceny usługi w wysokości
nie mniejszej niż 10% oraz zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego
transportu zbiorowego.
Dofinansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej ze środków Funduszu
przyczynia się do uruchamiania linii komunikacyjnych, zwiększa dostępność komunikacji
autobusowej dla pasażerów również na obszarach, na których komunikacja ta obecnie
nie istnieje lub nie funkcjonuje w wymiarze zaspokajającym podstawowe potrzeby
obywateli.
Należy wskazać, że to organizatorzy publicznego transportu zbiorowego znający potrzeby
przewozowe swoich mieszkańców decydują, które linie autobusowe należy uruchomić
lub odtworzyć przy wsparciu ze środków Funduszu, przy czym kształt tych połączeń
oraz konkretny przebieg linii komunikacyjnych powinien odzwierciedlać rzeczywiste
potrzeby pasażerów w zakresie komunikacji autobusowej.
Odnosząc się do przywrócenia działań zmierzających do odbudowy i rozwoju sieci
komunikacji publicznej, w szczególności szynobusów, na obszarach wiejskich i małych
miastach należy wskazać, że zakres przedmiotowy powyższego działania znajduje się poza
właściwością Ministerstwa Infrastruktury. Minister właściwy do spraw transportu,
zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie
zbiorowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 2778), jest organizatorem publicznego transportu
zbiorowego na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w międzywojewódzkich
i międzynarodowych przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym.
Odpowiadając na postulat dotyczący zbadania i przeciwdziałania działaniom
lobbystycznym zagranicznych korporacji, które mogą prowadzić do wrogiego przejęcia
polskiego rynku transportowego należy wskazać, że w Ministerstwie Infrastruktury
realizowane są programy wieloletnie związane z realizacją inwestycji kolejowych,
umożliwiające rozwój infrastruktury kolejowej na terenie całej Polski. Podejmowane
są również czynności na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu
poszczególnych subregionów, które dysponują ograniczonym dostępem do transportu
kolejowego. Prowadzone są działania w zakresie uzupełniania lokalnej i regionalnej
infrastruktury kolejowej, których celem jest uzyskanie lub usprawnienie połączeń
kolejowych w różnych miejscowościach w skali kraju oraz działania w zakresie
uzupełnienia oraz modernizacji lokalnej i regionalnej punktowej infrastruktury
pasażerskiej. Powyższe działania przyczyniają się do zwiększania udziału transportu
kolejowego w całym transporcie.
O powyższych działaniach może świadczyć rosnąca liczba przewożonych pasażerów,
a także wzrost pracy przewozowej i eksploatacyjnej. Zgodnie z danymi Urzędu Transportu
Kolejowego, w 2023 r. z usług kolei skorzystało ponad 374,4 mln osób. To wzrost o 9,4%
w porównaniu z 2022 r. Praca przewozowa wyniosła prawie 25,9 mld
pasażerokilometrów, co oznacza wzrost o 2,1 mld pasażerokilometrów (+8,8%) w ciągu
3
roku. W przypadku pracy eksploatacyjnej, która przekroczyła wartość 191,3 mln
pociągokilometrów, wzrost wyniósł 5,2 mln pociagokilometrów (2,8%)2
.
Pasażerowie chętnie korzystają z publicznego transportu zbiorowego a rynek
transportowy w Polsce nie jest zagrożony przejęciem przez zagraniczne korporacje
w związku z planami wprowadzenia pojazdów autonomicznych.
W odniesieniu do weryfikacji wpływu pojazdów autonomicznych na rynek komunikacji
publicznej w Polsce, w tym konkurencyjności i dostępności usług dla mieszkańców należy
wskazać, że przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.
z 2024 r. poz. 1251) w Oddziale 6 pt. Wykorzystywanie dróg na potrzeby prac badawczych
nad pojazdami autonomicznymi określają jedynie przepisy ruchu drogowego dotyczące
przeprowadzania prac badawczych związanych z testowaniem pojazdów
autonomicznych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Renata Rychter
Dyrektor